Tóm tắt:
Bài viết phân tích tiến trình biến đổi của hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam giai đoạn 1993 - 2019 dựa trên khung lí thuyết về thể chế hóa và chuẩn hóa trong bối cảnh chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Thông qua phương pháp phân tích hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, nghiên cứu làm rõ logic vận động từ việc kiến tạo khung thể chế (khởi nguồn từ Nghị định 90/CP đến hệ thống Luật Giáo dục), làm nền tảng cho sự hình thành các bộ chuẩn hóa (chương trình, đội ngũ, cơ sở vật chất), từ đó từng bước hình thành cơ chế quản lí, hệ thống bảo đảm chất lượng và nền tảng quản trị giáo dục quốc gia. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu thể chế hóa giúp định hình hành lang pháp lí thống nhất và chuẩn hóa thúc đẩy mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục thì mô hình quản trị hiện hữu vẫn bộc lộ những hạn chế mang tính hệ thống. Nghiên cứu cho thấy vẫn tồn tại những hạn chế mang tính hệ thống, trong đó đáng chú ý là sự giao thoa giữa chức năng quản lí nhà nước và quản trị cơ sở giáo dục. Nghiên cứu cho thấy sự xuất hiện của khoảng cách giữa thành tích học tập được ghi nhận qua các đánh giá quốc tế như PISA và khả năng chuyển hóa thành năng lực thực tiễn của nguồn nhân lực. Trên cơ sở đánh giá giai đoạn 1993 - 2019 là bước “đặt nền móng chuẩn hóa”, bài viết đề xuất định hướng dịch chuyển chính sách theo lộ trình hiện đại hóa: Chuyển từ quản trị tập trung sang quản trị dựa trên trách nhiệm giải trình và từ chuẩn hóa hình thức sang chuẩn hóa dựa trên năng lực thực chất nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững tầm nhìn 2045.
Tham khảo:
Tạp chí: