HỆ THỐNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TẠI VIỆT NAM: LỊCH SỬ, THÀNH TỰU VÀ HƯỚNG ĐI TƯƠNG LAI

HỆ THỐNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TẠI VIỆT NAM: LỊCH SỬ, THÀNH TỰU VÀ HƯỚNG ĐI TƯƠNG LAI

Lê Anh Vinh Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Hoàng Ngọc Mỹ Lam* lamhnm@vnies.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Trần Thị Bích Ngân ngantb@vnies.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Đỗ Đức Lân landd@vnies.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt: 
Bài viết này phân tích quá trình hình thành và phát triển của hệ thống trường Trung học phổ thông chuyên tại Việt Nam. Bằng phương pháp phân tích lịch sử - chính sách và tổng hợp, so sánh, bài viết làm rõ các giai đoạn chính: Hình thành (1965–1975), Mở rộng (1975–2000), Hội nhập (2000–2020) và Hiện đại hóa (2020–nay). Kết quả cho thấy, hệ thống trường chuyên đã đạt được những thành tựu rực rỡ trong việc đào tạo học sinh tài năng, đặc biệt là thành tích tại các kì thi Olympic quốc tế, đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Tuy nhiên, hệ thống này cũng bộc lộ những hạn chế như thiên lệch về thành tích thi cử, áp lực tâm lí lên học sinh và sự bất bình đẳng về cơ hội giữa các vùng miền. Dựa trên các khung lí thuyết về giáo dục tài năng của Gagné và Renzulli, bài viết đề xuất các hàm ý chính sách nhằm chuyển đổi từ triết lí “tuyển chọn tinh hoa” sang “ươm mầm và nuôi dưỡng tiềm năng”, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giáo dục tài năng toàn diện, công bằng và linh hoạt hơn.
Từ khóa: 
Giáo dục tài năng
trường trung học phổ thông chuyên
lịch sử giáo dục Việt Nam
chính sách giáo dục
phát triển nhân tài
mô hình trường chuyên.
Tham khảo: 

Bài viết cùng số