CUỘC CẢI CÁCH GIÁO DỤC LẦN THỨ HAI (1956): TỪ NHU CẦU LỊCH SỬ ĐẾN HÌNH THÀNH HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN Ở MIỀN BẮC

CUỘC CẢI CÁCH GIÁO DỤC LẦN THỨ HAI (1956): TỪ NHU CẦU LỊCH SỬ ĐẾN HÌNH THÀNH HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN Ở MIỀN BẮC

Nguyễn Thị Thanh Nga* ngant@gesd.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Đoàn Thị Thúy Hạnh hanhdt@gesd.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thị Thanh thanhnt@gesd.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thị Thu thunt@gesd.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Đặng Minh Phượng phuongdm@gesd.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt: 
Cuộc Cải cách Giáo dục lần thứ hai ở Miền Bắc Việt Nam năm 1956 đánh dấu bước ngoặt trong quá trình xây dựng hệ thống giáo dục quốc dân theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trên nền bối cảnh sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, cải cách nhằm xóa bỏ tàn dư giáo dục thực dân, thống nhất hệ thống và đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực cho công cuộc kiến thiết đất nước. Nghiên cứu vận dụng phương pháp lịch sử - logic, phân tích - tổng hợp và so sánh để làm rõ nội dung và tác động của cải cách. Kết quả cho thấy, cải cách đã hình thành hệ thống giáo dục phổ thông 10 năm, ban hành chương trình - sách giáo khoa mới, phát triển mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên, đồng thời củng cố quản lí nhà nước và nguồn lực tài chính. Thành tựu nổi bật là xóa mù chữ, mở rộng quy mô giáo dục và đào tạo lực lượng trí thức phục vụ xây dựng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó, cải cách cũng bộc lộ hạn chế về chất lượng đào tạo và phương pháp giảng dạy, trong khi việc triển khai lại diễn ra trong bối cảnh đất nước tạm thời bị chia cắt, khiến mô hình giáo dục này chỉ giới hạn ở Miền Bắc. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học để đánh giá giá trị và bài học lịch sử của mô hình cải cách này.
Từ khóa: 
Cải cách giáo dục 1956
hệ thống giáo dục quốc dân
chương trình - sách giáo khoa
đào tạo giáo viên
giáo dục Miền Bắc Việt Nam.
Tham khảo: 

Bài viết cùng số