Danh sách bài viết

Để phát triển năng lực cho học sinh, cần phải thiết kế và tổ chức hoạt động giúp dạy học khả thi, hiệu quả. Nội dung bài báo này trình bày nguyên tắc, quy trình thiết kế một số chủ đề tích hợp Khoa học tự nhiên, thiết kế và tổ chức hoạt động của học sinh trong dạy học chủ đề tích hợp ở 3 môn: Vật lí, Hóa học, Sinh học ở trường trung học cơ sở nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo cho học sinh. Các hoạt động của học sinh được thiết kế trên cơ sở quy trình chung của dạy học dự án nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo theo các tiêu chí cụ thể. Việc tổ chức hướng dẫn các hoạt động của học sinh được thực hiện theo hướng tạo điều kiện để học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo phát hiện và xây dựng kiến thức mới, phát triển năng lực theo quy trình nghiên cứu Khoa học tự nhiên

Giáo dục đóng vai trò quan trọng, là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Việc sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học đã và đang được áp dụng ở nhiều nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới và mới đây đã được nghiên cứu và áp dụng ở Lào. Trên cơ sở trình bày các bước thiết kế sơ đồ tư duy, bài báo đề xuất các mức độ sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học môn Toán để minh họa thông qua một số ví dụ cụ thể.

Phát triển năng lực khoa học tự nhiên là mục tiêu trọng tâm của môn khoa học tự nhiên theo chương trình giáo dục phổ thông mới. Để đạt được mục tiêu đó, ngoài việc thay đổi phương pháp dạy học còn đòi hỏi cần có sự thay đổi trong các tài liệu dạy học cả về nội dung và hình thức. Do đó, việc xây dựng các tài liệu học tập cho học sinh để thuận tiện cho việc tổ chức dạy học phát triển năng lực là hết sức cần thiết. Từ những nguyên tắc về xây dựng và sử dụng tài liệu học tập nhằm hỗ trợ hoạt động dạy học phát triển năng lực, nhóm tác giả xây dựng tài liệu theo cấu trúc của các chuỗi hoạt động học tập phổ biến. Đó là: Tìm hiểu - dự đoán - kiểm nghiệm; Quan sát - thu thập thông tin - thảo luận; Đặt câu hỏi - Phân tích - Thảo luận; và Vận dụng - chế tạo - thử nghiệm. Cũng trong bài báo này, nhóm tác giả phân tích một số ví dụ trong tài liệu học tập để làm rõ khả năng phát triển năng lực khoa học tự nhiên trong từng hoạt động tương ứng. Các tài liệu đã xây dựng cũng được sử dụng trong dạy thực nghiệm tại các trường trung học cơ sở và phân tích ban đầu.

Đánh giá năng lực nói chung và năng lực đọc hiểu văn bản là một trong những vấn đề quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc đổi mới phương pháp dạy học đọc hiểu trong nhà trường phổ thông hiện nay. Trong những năm gần đây, hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Ngữ văn nói chung và đánh giá năng lực đọc hiểu nói riêng đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, song những bất cập trong đánh giá năng lực đọc hiểu vẫn đang tồn tại. Trên cơ sở phân tích thực trạng đánh giá năng lực đọc hiểu văn bản của học sinh trung học cơ sở môn Ngữ văn, bài viết đề xuất một số biện pháp nhằm khắc phục một số bất cập trong việc đánh giá năng lực đọc hiểu, cụ thể: Bám sát mục tiêu dạy học Ngữ văn trong nhà trường; Linh hoạt trong tiếp cận nội dung dạy học để đánh giá năng lực đọc hiểu của học sinh; Tạo sự kết nối giữa phương pháp dạy học đọc hiểu với đánh giá năng lực đọc hiểu; Ngoài ra, những điều kiện thực hiện đánh giá năng lực cũng cần được đảm bảo (Chất lượng và số lượng các bộ công cụ sử dụng trong đánh giá; Năng lực của giáo viên; Nhận thức của học sinh, phụ huynh, xã hội về đánh giá theo định hướng phát triển năng lực,...).