Danh sách bài viết

Trong xu thế đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế, lớp học mầm non ngày càng thể hiện rõ sự đa dạng. Tôn trọng sự khác biệt vì thế được tái xác định như một giá trị nền tảng gắn với phát triển con người, công bằng xã hội và bảo đảm chất lượng giáo dục. Trên thế giới, nghiên cứu về tôn trọng sự khác biệt được triển khai theo hướng đa ngành trong Triết học, Đạo đức học, Xã hội học, Tâm lí học, Giáo dục học. Tuy nhiên, còn thiếu các tổng quan mang tính tích hợp làm rõ cơ chế chuyển hoá nội hàm khái niệm từ các lĩnh vực nền tảng sang giáo dục ở bậc Mầm non. Bằng phương pháp tổng quan tích hợp, bài viết hệ thống hoá nguồn gốc hình thành và bản chất khái niệm tôn trọng sự khác biệt; đồng thời phân tích tiến trình phát triển nhận thức liên quan và các hàm ý giáo dục đối với trẻ em lứa tuổi mầm non. Kết quả nghiên cứu làm rõ sự dịch chuyển từ các tiếp cận nền tảng (Triết học - Đạo đức - Xã hội học) sang khung tâm lí học và giáo dục học gắn với giáo dục mầm non, đồng thời đề xuất một số định hướng nghiên cứu tiếp theo nhằm phát triển giáo dục tôn trọng sự khác biệt cho trẻ mầm non ở Việt Nam.

Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Việt Nam, dạy học nhạc cụ có vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực âm nhạc của học sinh. Nghiên cứu này phân tích hệ thống bài tập nhạc cụ giai điệu trong sách giáo khoa Âm nhạc trung học cơ sở (lớp 6-9) của ba bộ sách giáo khoa hiện hành. Bằng phương pháp phân tích nội dung, so sánh và đánh giá theo tiêu chí, nghiên cứu xem xét số lượng bài tập, lựa chọn nhạc cụ, thiết kế và định hướng sư phạm. Kết quả cho thấy, dù đều tiếp cận theo định hướng phát triển năng lực và chú trọng thực hành, các bộ sách có sự khác biệt rõ rệt. Một bộ theo hướng mở, linh hoạt nhưng thiếu tính hệ thống; hai bộ còn lại chuẩn hóa với sáo recorder và kèn phím, hỗ trợ phát triển kĩ năng theo lộ trình rõ ràng. Kết quả nghiên cứu góp phần đề xuất hướng nâng cao hiệu quả dạy học nhạc cụ ở cấp trung học cơ sở.

Nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ mối quan hệ giữa nhận thức đạo đức về AI, nhận thức về rủi ro đạo đức của việc sử dụng AI và ý định sử dụng AI trong học tập của sinh viên Việt Nam, một bối cảnh đặc trưng bởi tốc độ chuyển đổi số cao và các quy định về AI đang trong giai đoạn hình thành. Nghiên cứu đã thu thập được 310 phản hồi hợp lệ từ sinh viên đang học tại các trường đại học tại Việt Nam bằng bảng hỏi trực tuyến với phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Kết quả cho thấy, sinh viên có mức độ nhận thức đạo đức và ý định sử dụng AI tương đối cao, trong khi nhận thức về rủi ro đạo đức ở mức vừa phải. Phân tích hồi quy cho thấy, mô hình giải thích được 28,7% phương sai của ý định sử dụng AI. Nhận thức đạo đức được xác định là một yếu tố dự báo quan trọng, có tác động tích cực và thuận chiều đến ý định sử dụng AI (β = 0,563, p < 0,001). Ngược lại, nhận thức về rủi ro đạo đức không có ảnh hưởng đáng kể về mặt thống kê đến ý định sử dụng (p = 0,308). Nghiên cứu cho thấy, trái với giả định phổ biến, nhận thức đạo đức cao không cản trở mà thúc đẩy ý định sử dụng AI của sinh viên.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, quản lí đào tạo nghề cần chuyển sang tiếp cận dựa trên dữ liệu và cải tiến liên tục. Nghiên cứu này nhằm phân tích cơ sở lí luận, đánh giá thực trạng và đề xuất hệ thống biện pháp quản lí đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu thị trường lao động tại các trường trung cấp trên địa bàn Thành phố Hà Nội theo chu trình DMAIC gồm Define (Xác định), Measure (Đo lường), Analyze (Phân tích), Improve (Cải tiến), Control (Kiểm soát). Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp khảo sát định lượng 150 cán bộ quản lí, giảng viên, học viên và đại diện doanh nghiệp tại năm trường trung cấp với phỏng vấn sâu. Dữ liệu được xử lí bằng SPSS và AMOS thông qua kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá, phân tích nhân tố khẳng định và mô hình phương trình cấu trúc. Kết quả cho thấy, các thành phần của chu trình DMAIC có ảnh hưởng tích cực đến mức độ đáp ứng thị trường lao động, trong đó Define có tác động mạnh nhất. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống biện pháp quản lí theo từng pha của chu trình cải tiến. Kết quả khảo nghiệm và thực nghiệm bước đầu khẳng định tính phù hợp và khả thi của mô hình. Nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho quản lí đào tạo nghề theo tiếp cận quản trị chất lượng dựa trên dữ liệu.