Danh sách bài viết

Năm 2020, do tác động của đại dịch COVID-19, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học chuyển một phần sang dạy học trực tuyến để giảm thiểu tác động của dịch bệnh và vẫn đảm bảo tiến độ dạy học. Sử dụng phương pháp tổng hợp dữ liệu thực tế, phân tích, so sánh các số liệu thực tiễn từ các trường đại học Việt Nam trong giai đoạn đại dịch COVID-19, bài viết mô tả và phân tích ảnh hưởng của đại dịch đến các trường đại học. Tác giả nhìn nhận ảnh hưởng đến nhà trường, giảng viên và sinh viên. Đặc biệt, bài viết cũng phân tích và đánh giá thực tiễn ứng phó của các trường đại học với những thay đổi gắn liền với sự chuyển đổi từ dạy học trực tiếp sang dạy học trực tuyến trên các phương diện: Chuyển đổi hình thức dạy học, bồi dưỡng giảng viên, các điều kiện đảm bảo và kiểm tra, đánh giá. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số biện pháp để các trường đại học thích ứng với trạng thái “bình thường mới” hiện nay.

Bài viết trình bày một số kết quả thu được qua khảo sát về hoạt động dạy học trực tuyến của giáo viên phổ thông trong giai đoạn nghỉ học vì dịch Covid-19 tại 42 tỉnh/thành phố với gần 929 giáo viên Trung học và Tiểu học ở 42 tỉnh/thành phố. Giáo viên tham gia dạy học trực tuyến có trình độ đào tạo trung cấp, cao đẳng và đại học trở lên. Các môn học được dạy trực tuyến nhiều nhất gồm có: Toán học, Ngữ văn, Vật lí, Ngoại ngữ và các môn Tiểu học. Khả năng dạy học trực tuyến của giáo viên còn hạn chế nhưng vì giãn cách xã hội đã buộc phải dạy học trực tuyến theo yêu cầu của các cơ quan quản lí. Công cụ được dùng chủ yếu là Zoom, Google Classrooms và Microsoft Teams và được giáo viên chọn do đã biết cách dùng. Giáo viên ít được tập huấn, phần lớn giáo viên đã tự tìm hiểu học hỏi về dạy học trực tuyến thông qua các nhóm/diễn đàn trên mạng xã hội trong thời gian diễn ra dịch bệnh. Việc dạy học trực tuyến được giáo viên tiến hành chủ yếu thông qua “phát trực tuyến” hoạt động dạy học của mình, phần lớn giáo viên đã tích hợp bài giảng bằng PowerPoint khi tổ chức dạy học trực tuyến. Tuy nhiên, đa số giáo viên vẫn chưa có các kĩ năng biên tập, chuẩn bị các học liệu điện tử như video, audio hay hình ảnh. Giáo viên vẫn còn nhiều khó khăn khi thực hiện dạy học trực tuyến. Họ chủ yếu vẫn sử dụng máy tính xách tay cá nhân, một số phải dùng điện thoại thông minh trên nền mạng 3G/4G vì không có kết nối mạng cho máy tính. Một số ít học sinh không có đủ điều kiện để tham gia học trực tuyến. Lớp học trực tuyến có số lượng học sinh tham gia khá lớn nên đảm bảo sự tham gia của học sinh là điều không dễ đối với giáo viên. Trên cơ sở các phát hiện ban đầu, bài viết đưa ra một số khuyến nghị về tổ chức dạy học trực tuyến, bồi dưỡng giáo viên về dạy học trực tuyến và điều kiện đảm bảo cho dạy học trực tuyến ở bậc phổ thông.

Sự thành công của giáo dục trực tuyến phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Điều kiện cơ sở hạ tầng kĩ thuật; Năng lực quản lí, tổ chức dạy học của cán bộ quản lí, giáo viên; Năng lực học tập của học sinh, trong đó chiến lược giảng dạy trực tuyến hiệu quả của giáo viên là một yếu tố rất quan trọng. Bài viết trình bày một số kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn giảng dạy trực tuyến của giáo viên phổ thông tại Việt Nam, từ đó đưa ra chiến lược giảng dạy cho giáo viên phổ thông từ việc tìm hiểu đối tượng, mục tiêu, thiết kế bài học và thực hành giảng dạy cho tới đánh giá kết quả học tập của học sinh.

Mặc dù ra đời khá muộn nhưng Xã hội học đã chứng tỏ vai trò quan trọng của mình trong quá trình nhận thức xã hội và giải quyết các vấn đề của thực tiễn. Xã hội học đã góp phần tích cực trong công cuộc xây dựng đất nước trong thời kì mới. Vậy làm thế nào để phát huy tối đa hiệu quả của bộ môn này đối với sinh viên nói chung và sinh viên ngành Công tác xã hội nói riêng là một trong những vấn đề đáng quan tâm của chúng ta hiện nay. Với ý nghĩa đó, bài viết tập trung làm rõ những tồn tại, bất cập trong cách dạy và học môn học này đối với sinh viên ngành Công tác xã hội, từ đó đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng dạy và học môn Xã hội học cho sinh viên thuộc các ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn nói chung và sinh viên ngành Công tác xã hội nói riêng nhằm đáp ứng được chuẩn đầu ra của ngành học.