MÔ HÌNH TÍCH HỢP MỘT SỐ YẾU TỐ LỊCH SỬ TOÁN VÀO DẠY HỌC TOÁN VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

MÔ HÌNH TÍCH HỢP MỘT SỐ YẾU TỐ LỊCH SỬ TOÁN VÀO DẠY HỌC TOÁN VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

Phạm Thị Diệu Thùy* phamthidieuthuy@hpu2.edu.vn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 32 Nguyễn Văn Linh, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Đỗ Duy Minh Hiếu chuoichuoiva@gmail.com Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 32 Nguyễn Văn Linh, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Lê Mỹ Hạnh myhanh23052006@gmail.com Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 32 Nguyễn Văn Linh, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Vũ Thị Thanh Thảo vuthithanhthao.tinhoc10@gmail.com Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 32 Nguyễn Văn Linh, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Tóm tắt: 
Việc tích hợp lịch sử Toán học vào dạy học Toán được xem là một hướng tiếp cận tự nhiên, góp phần hỗ trợ học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức Toán học mà còn hiểu sâu sắc hơn nội dung và bản chất của môn học. Nghiên cứu này đề xuất một mô hình dạy học có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó AI được khai thác như công cụ hỗ trợ thiết kế các bài học tích hợp yếu tố lịch sử với nội dung Toán học, qua đó nâng cao năng lực tự học cho học sinh trung học cơ sở tại Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phân tích lí luận, khảo sát thực tiễn đối với 49 giáo viên Toán và phương pháp chuyên gia. Dữ liệu thu thập được xử lí, phân tích trên các phần mềm thống kê làm căn cứ để xây dựng mô hình tích hợp và được hoàn thiện trên cơ sở phản hồi từ các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục Toán học. Mô hình được minh họa thông qua việc thiết kế hoạt động dạy học Định lí Thales ở lớp 8. Kết quả cho thấy, mô hình tích hợp đề xuất có tính khả thi, kết nối giá trị lịch sử với môi trường công nghệ hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học Toán, đồng thời phát triển năng lực Toán học của học sinh, đồng thời đóng góp vào giáo dục di sản, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa nhân loại.
Từ khóa: 
lịch sử toán học
mô hình tích hợp
dạy học toán
trường trung học cơ sở
trí tuệ nhân tạo.
Tham khảo: 

[1] Chemla, K. (Ed.). (2012). The history of mathematical proof in ancient traditions. Cambridge University Press.

[2] Fauvel, J. & van Maanen, J. A. (Eds.). (2000). History in mathematics education: an ICMI study (Vol. 6). Springer Science & Business Media.

[3] Goktepe, S. & Ozdemir, A. S. (2013). An Example of Using History of Mathematics in Classes. European Journal of Science and Mathematics Education, 1(3), 125-136.

[4] Hollings, C. (2014). Mathematics across the Iron Curtain: A history of the algebraic theory of semigroups (Vol. 41). American mathematical society.

[5] Holmes, W., Bialik, M. & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.

[6] Kapofu, L. K. & Kapofu, W. (2020). “This Math Is Better than That Math”- Exploring Learner Perceptions on the Integration of History of Mathematics in Teaching the Theorem of Pythagoras: A Case Study. International Electronic Journal of Mathematics Education, 15(3)

[7] Liu, J., Sun, D., Sun, J., Wang, J. & Yu, P. L. H. (2025). Designing a generative AI enabled learning environment for mathematics word problem solving in primary schools: Learning performance, attitudes and interaction. Computers and Education: Artificial Intelligence, 9, 100438.

[8] Netz, R. (2022). A new history of Greek mathematics. Cambridge University Press.

[9] Nguyễn Tiến Dũng. (2016). Phát triển tư duy Toán học cho học sinh phổ thông qua dạy học có sử dụng yếu tố lịch sử Toán học. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.

[10] Phạm Văn Hoằng & Dương Thị Hiền. (2023). Đề xuất mô hình tích hợp dữ liệu lịch sử Toán vào dạy học môn Toán ở trường phổ thông. Tạp chí Giáo dục, 23(9), 1-6.

[11] Siu, M. K. & Tzanakis, C. (2004). The role of the history of mathematics in mathematics education. Mediterranean Journal for Research in Mathematics Education, 3(1-2), 1-166.

[12] Tzanakis, C., Arcavi, A., de Sa, C. C., Isoda, M., Lit, C. K., Niss, M., ... & Siu, M. K. (2000). Integrating history of mathematics in the classroom: an analytic survey. In History in mathematics education: The ICMI study (pp. 201-240). Dordrecht: Springer Netherlands.

[13] Yaacoub, A., Da-Rugna, J. & Assaghir, Z. (2025). Assessing AI-Generated Questions’ Alignment with Cognitive Frameworks in Educational Assessment. arXiv preprint arXiv:2504.14232.

Bài viết cùng số