Bài viết khoa học

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và trước sự thay đổi của bối cảnh kinh tế, xã hội, Chương trình Giáo dục mầm non mới đang được xây dựng để đáp ứng những yêu cầu mới về chăm sóc, giáo dục trẻ em, chuẩn bị cho trẻ sẵn sàng học tập trong bối cảnh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đảm bảo các mục phát triển bền vững của quốc gia. Một trong những nhiệm vụ của xây dựng Chương trình Giáo dục mầm non lần này là đề xuất bộ tiêu chí đánh giá Chương trình Giáo dục mầm non mới theo tiếp cận phát triển năng lực. Tuy nhiên, nghiên cứu lịch sử triển khai xây dựng, triển khai các Chương trình Giáo dục mầm non cho thấy, việc đánh giá Chương trình Giáo dục mầm non còn chưa dựa trên việc xây dựng, ban hành tiêu chuẩn chương trình, khung đánh giá chương trình theo yêu cầu về khoa học đánh giá chương trình. Dựa trên cơ sở khoa học về các mô hình đánh giá Chương trình giáo dục và Chương trình Giáo dục mầm non của một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm quốc tế, bài báo này đề xuất bộ tiêu chí đánh giá Chương trình Giáo dục mầm non theo tiếp cận phát triển năng lực cho Việt Nam.

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã triển khai thực hiện hơn hai năm, thông qua việc dạy học theo sách giáo khoa mới. Theo yêu cầu của chương trình, các nhà trường phải giúp học sinh phát triển phẩm chất và năng lực thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kĩ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại; Hài hòa đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống, vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu của chương trìnn. Nghiên cứu tình hình triển khai dạy học theo sách giáo khoa mới, trong đó có môn Tiếng Việt lớp 2 tại các nhà trường là việc làm cần thiết nhằm phân tích, xác định, lí giải những thuận lợi và khó khăn trong quá trình dạy học, từ đó đề xuất giải pháp kịp thời, giúp nâng cao hiệu quả dạy học theo Chương trình và Sách giáo khoa 2018.

Bài viết khẳng định tầm quan trọng của việc phát triển phẩm chất cho học sinh phổ thông. Cách tiếp cận phát triển phẩm chất cho học sinh phổ thông được luận giải dựa trên bốn yếu tố của quá trình giáo dục gồm: Mục tiêu; nội dung; hình thức, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục. Một số giải pháp giáo dục phẩm chất cho học sinh được giới thiệu là: Thông qua môi trường văn hóa nhà trường; thông qua các môn học và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; thông qua các chủ đề tích hợp liên môn; thông qua các hoạt động ngoại khóa trong và ngoài nhà trường.

Giáo dục các vấn đề toàn cầu từ bậc Phổ thông đang được quan tâm sâu rộng từ nhiều quốc gia bởi đây là cách tiếp cận trong trao quyền cho người học trở thành những công dân tích cực cả ở địa phương và toàn cầu trong việc xây dựng một thế giới hòa bình, thấu hiểu, hòa nhập và an toàn hơn. Bài viết dưới đây là tồng quan của tác giả tìm hiểu về những nội dung và chủ đề toàn cầu và cách thức tích hợp những nội dung toàn cầu trong môn học từ khung hướng dẫn tích hợp các quan điểm giáo dục toàn cầu dành cho nhà trường phổ thông Úc. Tác giả mong muốn đây là nguồn tham khảo hữu ích khi cho các nhà trường, giáo viên và cả các nhà nghiên cứu giáo dục muốn đưa các vấn đề toàn cầu vào môn học và hoạt động giáo dục nhà trường phổ thông của Việt Nam.