Bài viết khoa học

Trong những năm gần đây, xếp hạng đại học đã trở thành xu thế, ở một góc độ khác nó đã trở thành một công cụ đảm bảo chất lượng giáo dục đại học. Dù muốn hay không muốn, các trường đại học trên thế giới và Việt Nam vẫn phải tham gia một cách chủ động hay bị động vào việc xếp hạng. Do đó, các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động tham gia xếp hạng đại học và biết sử dụng kết quả xếp hạng như một căn cứ khách quan để xác định những chỉ tiêu cải tiến chất lượng, nâng cao thứ hạng thông qua đó khẳng định vị thương hiệu và uy tín. Những hiểu biết về xếp hạng đại học trên thế giới sẽ giúp các trường đại học Việt Nam chủ động tham gia xếp hạng đại học phù hợp với sứ mệnh, mục tiêu và điều kiện của mỗi trường. Nghiên cứu này thu thập, phân tích, so sánh, đánh giá về lịch sử xếp hạng đại học; chỉ ra những xu thế, quy luật của xếp hạng đại học trên thế giới; từ đó đưa ra một số hàm ý quản trị đối với xếp hạng đại học ở Việt Nam.

Đảm bảo chất lượng cơ sở giáo dục đóng vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng đáp ứng nhu cầu đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng/xã hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, địa phương. Hơn nữa, chu trình tổ chức cải tiến chất lượng liên tục luôn được coi là “cốt lõi” để đảm bảo chất lượng cơ sở giáo dục. Dựa trên PDCA, bài báo này trình bày và phân tích đề xuất chu trình tổ chức cải tiến chất lượng liên tục C-EPD (C - Checking là Giám sát/Kiểm tra; E - Evaluating là Đánh giá; P - Planning là Lập kế hoạch; D - Doing là Thực hiện kế hoạch) theo 03 giai đoạn và được chi tiết thành 08 bước có quan hệ chặt chẽ với nhau theo cách “Sản phẩm” của quá trình trước là “Đầu vào” của “Quá trình” sau, cụ thể: (Bước 1 và 2A, 2B) Quá trình tổ chức kiểm tra/giám sát, đánh giá thực trạng chất lượng để xác định vấn đề chất lượng cần cải tiến (C-E); (Bước 3-5) Quá trình lập kế hoạch cải tiến chất lượng (P); (Bước 6-7) Quá trình tổ chức, chỉ đạo thực hiện các chiến lược/giải pháp cải tiến chất lượng (D). Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao chất lượng hoạt động đảm bảo chất lượng cơ sở giáo dục trong thực tiễn.

Phân luồng học sinh phổ thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội; góp phần cung ứng nguồn nhân lực với cơ cấu phù hợp với nhu cầu của nền kinh tế, tạo cơ hội được học tập suốt đời cho mọi người, hướng tới xây dựng xã hội học tập. Thực tế hiện nay ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông chưa hiệu quả, chưa tạo nền tảng cho việc chuẩn bị nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn phát triển của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Vì vậy, trên cơ sở tìm hiểu thực trạng, bài báo đã đưa ra một số giải pháp phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông.

Bài viết trình bày kết quả khảo sát bằng bảng hỏi với giáo viên và học sinh trung học phổ thông Thành phố Hồ Chí Minh về các biện pháp của giáo viên tạo động lực học tập cho học sinh. Giáo viên đã quan tâm tạo môi trường học tập thân thiện cho học sinh, đã cố gắng thu hút học sinh vào hoạt động học tập vì kết quả điểm số của môn học. Tuy nhiên, giáo viên chưa thực hiện thường xuyên các biện pháp giúp học sinh có nhu cầu học tập một cách lâu dài, bền vững và làm cho từng thành tố của hoạt động học tập trở nên hấp dẫn đối với học sinh