Danh sách bài viết

Trí tuệ nhân tạo có tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực trong cuộc sống, trong đó có giáo dục. Chatbot là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo được tạo ra để mô phỏng các cuộc trò chuyện với người dùng qua Internet. Chatbot có khả năng hiểu và tự động phản hồi các câu hỏi từ người dùng. Tuy nhiên, khi sử dụng Chatbot trong quá trình dạy học, tiềm ẩn nhiều rủi ro như thông tin sai lệch, người học tiếp nhận thông tin thụ động và phụ thuộc vào Chatbot dẫn đến hạn chế tư duy phản biện. Chính vì vậy, cần nghiên cứu để đưa ra các giải pháp sư phạm để phát triển kĩ năng tư duy phản biện khi sử dụng công cụ Chatbot trong quá trình học tập là rất cần thiết. Do đó, bài viết này tổng quan các nghiên cứu về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục để có cơ sở đề xuất mô hình dạy học phát triển khả năng lập luận của sinh viên, từ đó chống lại sự suy giảm tư duy phản biện của sinh viên trong môi trường học tập được hỗ trợ bởi Chatbot. Mô hình đề xuất bao gồm một quy trình bốn bước, tập trung vào việc xây dựng lập luận cá nhân theo cấu trúc Toulmin, sau đó là thảo luận nhóm hợp nhất và phản ánh, với sự hỗ trợ có kiểm soát từ Chatbot và vai trò định hướng, phản biện của giảng viên. Nghiên cứu góp phần khẳng định tiềm năng của việc kết hợp phương pháp sư phạm có cấu trúc với sự hỗ trợ bởi Chatbot trong việc bồi dưỡng tư duy phản biện, mở ra hướng đổi mới cho giáo dục đại học.

Bài viết trình bày kết quả triển khai thử nghiệm một số nội dung của Dự thảo Chương trình Giáo dục mầm non mới tại 6 tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng kinh tế - xã hội khác nhau của Việt Nam (Thái Nguyên, Ninh Bình, Nghệ An, Kon Tum, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp). Mục đích thử nghiệm nhằm đánh giá tính khả thi, mức độ phù hợp và hiệu quả thực tiễn của các nội dung đổi mới trong chương trình, từ đó đề xuất điều chỉnh hoàn thiện trước khi thí điểm rộng rãi. Nghiên cứu kết hợp các phương pháp phân tích tài liệu, khảo sát thực tiễn, giám sát quá trình triển khai và phân tích định tính phản hồi từ cán bộ quản lí, giáo viên mầm non, cha mẹ và trẻ em. Kết quả cho thấy, các nội dung mới nhìn chung phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ, đáp ứng điều kiện thực tiễn các cơ sở giáo dục và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non. Bài viết rút ra một số bài học kinh nghiệm và kiến nghị nhằm hoàn thiện chương trình trước khi triển khai thí điểm và chính thức ban hành.

Nghiên cứu này khắc phục khoảng trống kiến thức về nhận thức và thực hành sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của giảng viên đại học thông qua phân tích trắc lượng thư mục toàn diện. Sử dụng dữ liệu từ 245 công bố được thu thập từ cơ sở dữ liệu SCOPUS giai đoạn 2016 2024, nghiên cứu phân tích xu hướng công bố, phân bố địa lí, tác giả và tổ chức có ảnh hưởng cũng như sự phát triển chủ đề nghiên cứu. Kết quả cho thấy sự bùng nổ nghiên cứu từ năm 2023 với 194 công bố (79,2% tổng số), phản ánh tác động mạnh mẽ của AI sinh tạo, đặc biệt ChatGPT. Phân tích đồng xuất hiện từ khóa tiết lộ bốn cụm nghiên cứu chính: Công nghệ AI và giáo dục, nhận thức và thái độ, giảng dạy và học tập, đánh giá và đạo đức. Nghiên cứu xác định thiếu hụt nghiên cứu tổng quan (1,2%) trong lĩnh vực. Về địa lí, Hoa Kì dẫn đầu với 62 công bố, Saudi Arabia thứ hai với 23 công bố. So sánh với các nghiên cứu bibliometric khác, nghiên cứu này xác nhận xu hướng tăng trưởng toàn cầu đồng thời tập trung độc đáo vào góc nhìn giảng viên. Kết quả cung cấp ý nghĩa quan trọng cho Việt Nam trong phát triển chính sách AI giáo dục.

Năng lực tư duy sáng tạo là năng lực quan trọng cần được hình thành và phát triển cho học sinh trong hoạt động dạy học, đặc biệt hoạt động trải nghiệm trong môn Toán ở lớp 5 có nhiều tiềm năng và cơ hội giúp phát triển năng lực tư duy sáng tạo cho học sinh. Bằng phương pháp phân tích, tổng hợp và đánh giá các kết quả nghiên cứu có liên quan, bài viết đã làm rõ các vấn về dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm, năng lực tư duy sáng tạo, cơ hội phát triển năng lực tư duy sáng tạo cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm trong môn Toán 5, đưa ra một số biểu hiện hành vi năng lực tư duy sáng tạo của học sinh, xây dựng quy trình dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm môn Toán ở lớp 5 theo hướng phát triển năng lực tư duy sáng tạo và minh họa bằng một tiết dạy. Qua đó, góp phần đề xuất một cách thức để giáo viên tiểu học áp dụng trong dạy học môn Toán theo hướng phát triển các phẩm chất, năng lực cần thiết cho học sinh, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo.