Bài viết khoa học

Trong những năm vừa qua, mô hình đào tạo theo định hướng ứng dụng đã được nhiều trường đại học ở Việt Nam triển khai. Bài viết đã đề cập đến xu hướng phát triển giáo dục đại học Việt Nam cũng như mô hình đào tạo theo hướng ứng dụng về các đặc trưng của mô hình và cách tiếp cận xây dựng mô hình. Qua đó, các cơ sở đào tạo cần xác định rõ sứ mạng, mục tiêu đào tạo theo hướng ứng dụng trên cơ sở tiếp cận và học tập những bài học kinh nghiệm của các trường đã triển khai nhằm phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, tiến tới xã hội học tập.

Vấn đề hướng nghiệp trên thế giới đã được đề cập đến từ rất lâu, tuy nhiên làm thế nào có thể thực hiện công tác hướng nghiệp hiệu quả là một bài toán mà hầu hết các quốc gia đặt ra. Muốn thực hiện được hiệu quả công tác này, chúng ta cần phải đào tạo được một đội ngũ các nhân viên, các chuyên gia hướng nghiệp chuyên nghiệp, để đáp ứng điều đó các tổ chức hướng nghiệp ở các quốc gia đã nghiên cứu và xác định được các năng lực và khung năng lực hướng nghiệp. Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến năng lực hướng nghiệp của một số quốc gia trên thế giới như Mĩ, Anh, Scotland, Ai len... Mỗi một quốc gia khác nhau đều xác định các năng lực với vị trí và vai trò khác nhau như Mĩ, Ai len xác định các năng lực hướng nghiệp để đào tạo nhân viên tư vấn nghề nghiệp; Mĩ, Anh, Nam Phi thì xác định các năng lực hướng nghiệp để đào tạo các chuyên gia phát triển nghề nghiệp. Những kết quả này có thể làm khung tham chiếu để xây dựng năng lực và khung năng lực hướng nghiệp cho các nhà hướng nghiệp ở Việt Nam.

Tiếp cận năng lực làm cơ sở cho dạy học phát huy tính sáng tạo của học sinh giúp giáo viên sáng tạo trong thiết kế và triển khai chương trình môn học cho học sinh cụ thể của lớp mình. Qua đó, học sinh có điều kiện thể hiện bản thân, nỗ lực học tập để tiến tới mục tiêu chung của chương trình giáo dục. Bài viết giới thiệu chu trình năm bước của việc phát triển chương trình môn học. Trên cơ sở đó, việc thiết kế cũng như thực thi chương trình môn học xuất phát từ người học, yêu cầu của môn học trong một bối cảnh dạy học cụ thể và tuân thủ các nguyên tắc của chương trình định hướng năng lực.

Nông thôn Việt Nam là nơi sinh sống của một bộ phận lớn dân cư chủ yếu làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Với khoảng 2/3 số dân ở khu vực nông thôn, xây dựng nông thôn mới là mối quan tâm hàng đầu trong quá trình phát triển của đất nước. Quá trình xây dựng nông thôn mới đòi hỏi phải có một đội ngũ nhân lực đảm bảo về chất lượng, về trình độ và tính hợp lí trong cơ cấu ngành nghề. Tuy nhiên, ở khu vực nông thôn, có đến 91% lao động chưa được đào tạo. Với lao động đã được đào tạo, đào tạo nghề, trung cấp chuyên nghiệp và cao đẳng, khu vực nông thôn chỉ có khoảng 40-47% so với khu vực thành thị, trong khi lao động nông thôn chiếm khoảng hơn hai lần lao động ở khu vực đô thị. Với trình độ đại học thì tỉ lệ này còn thấp hơn nhiều, chỉ khoảng 15% (Báo cáo Quốc gia SABER, 2012). Đây là một thách thức rất lớn trong công cuộc xây dựng thôn thôn mới khi nhân lực cho khu vực nông thôn vừa yếu vừa thiếu. Với mục đích làm rõ nhu cầu nhân lực của nông thôn, phục vụ cho xây dựng nông thôn mới, bài viết trình bày thực trạng nhân lực của nông thôn tỉnh Thái Bình và nhu cầu đào tạo nhân lực đáp ứng với yêu cầu xây dựng nông thôn mới của tỉnh. Đây là kết quả nghiên cứu trường hợp tỉnh Thái Bình, trong khuôn khổ của đề tài “Nghiên cứu Nhu cầu đào tạo nhân lực cho khu vực nông thôn trong bối cảnh xây dựng nông thôn mới”.