Danh sách bài viết

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, hệ sinh thái số với Internet, mạng xã hội và AI đang tác động mạnh mẽ đến sự phát triển nhân cách của thanh thiếu niên. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào những nguy cơ như nghiện Internet, gian lận học thuật hay khủng hoảng tâm lí; đồng thời đề xuất các biện pháp quản lí hành vi và tăng cường kĩ năng số nhưng còn thiếu cách tiếp cận hệ thống về sự chuyển dịch hệ giá trị trong thời đại số. Bài viết chỉ ra rằng các giá trị truyền thống như trách nhiệm, trung thực, nhân ái,... không mất đi mà được hiện đại hóa thành trách nhiệm công dân số, liêm chính học thuật số và năng lực phản biện thông tin. Trên cơ sở đó, đề xuất đổi mới giáo dục giá trị theo hướng trải nghiệm, tích hợp công nghệ và lấy người học làm trung tâm nhằm đáp ứng yêu cầu hình thành công dân toàn cầu trong bối cảnh mới.

Bài viết phân tích tiến trình biến đổi của hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam giai đoạn 1993 - 2019 dựa trên khung lí thuyết về thể chế hóa và chuẩn hóa trong bối cảnh chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Thông qua phương pháp phân tích hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, nghiên cứu làm rõ logic vận động từ việc kiến tạo khung thể chế (khởi nguồn từ Nghị định 90/CP đến hệ thống Luật Giáo dục), làm nền tảng cho sự hình thành các bộ chuẩn hóa (chương trình, đội ngũ, cơ sở vật chất), từ đó từng bước hình thành cơ chế quản lí, hệ thống bảo đảm chất lượng và nền tảng quản trị giáo dục quốc gia. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu thể chế hóa giúp định hình hành lang pháp lí thống nhất và chuẩn hóa thúc đẩy mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục thì mô hình quản trị hiện hữu vẫn bộc lộ những hạn chế mang tính hệ thống. Nghiên cứu cho thấy vẫn tồn tại những hạn chế mang tính hệ thống, trong đó đáng chú ý là sự giao thoa giữa chức năng quản lí nhà nước và quản trị cơ sở giáo dục. Nghiên cứu cho thấy sự xuất hiện của khoảng cách giữa thành tích học tập được ghi nhận qua các đánh giá quốc tế như PISA và khả năng chuyển hóa thành năng lực thực tiễn của nguồn nhân lực. Trên cơ sở đánh giá giai đoạn 1993 - 2019 là bước “đặt nền móng chuẩn hóa”, bài viết đề xuất định hướng dịch chuyển chính sách theo lộ trình hiện đại hóa: Chuyển từ quản trị tập trung sang quản trị dựa trên trách nhiệm giải trình và từ chuẩn hóa hình thức sang chuẩn hóa dựa trên năng lực thực chất nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững tầm nhìn 2045.

Bài viết phân tích quá trình đổi mới giáo dục mầm non Việt Nam giai đoạn 1998-2025, tập trung vào các chính sách, chương trình nhằm nâng cao chất lượng, mở rộng tiếp cận và đảm bảo công bằng, hòa nhập cho trẻ em. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng, dựa trên tài liệu pháp luật, báo cáo quốc gia và số liệu thống kê. Kết quả cho thấy giáo dục mầm non đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển toàn diện trẻ và thúc đẩy bình đẳng xã hội, song vẫn còn nhiều khó khăn về nguồn lực và sự chênh lệch giữa các vùng miền. Bài viết đề xuất các định hướng chính sách và chiến lược phát triển giáo dục mầm non sau năm 2025 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và phù hợp với xu thế quốc tế về công bằng và hòa nhập trong giáo dục sớm. Nghiên cứu góp phần làm rõ hành trình đổi mới, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách giáo dục mầm non trong tương lai.