GIÚP NGƯỜI HỌC TÌM ĐƯỢC LỜI GIẢI CỦA BÀI TOÁN MINH HOẠ QUA DẠNG TOÁN CHỨNG MINH TRONG HÌNH HỌC PHẲNG

GIÚP NGƯỜI HỌC TÌM ĐƯỢC LỜI GIẢI CỦA BÀI TOÁN MINH HOẠ QUA DẠNG TOÁN CHỨNG MINH TRONG HÌNH HỌC PHẲNG

Phạm Đức Quang phamducquang@hpu2.edu.vn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Số 32, Nguyễn Văn Linh, phường Xuân Hoà, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Tóm tắt: 
Bài tập toán học có vai trò quan trọng trong dạy học Toán, vì nó vừa có chức năng dạy học vừa có chức năng phát triển. Tuy nhiên, tìm lời giải của một bài toán như thế nào luôn là vấn đề không dễ trả lời. G.Polya trong tác phẩm Giải bài toán như thế nào đã đưa ra bản gợi ý tìm lời giải một bài toán với 4 bước cơ bản. Tuy nhiên, đây không phải là quy trình nghiêm ngặt, cứ làm theo là có kết quả, mà đó là quá trình tư duy, để chắp nối giữa cái đã cho và cái phải tìm. Thực tiễn dạy học ở nước ta cho thấy, đa số người dạy chỉ tập trung chữa bài tập mà chưa chú trọng giúp người học tìm lời giải, để có thể tự tin học tập toán. Vì thế, giúp người học hiểu được bản gợi ý của G.Polya để biết cách tìm lời giải bài toán là hết sức cần thiết. Bài viết sử dụng nghiên cứu lí luận, để hồi cứu tư liệu và bước đầu thử nghiệm, rồi trình bày cách hiểu và giúp người học ở nước ta biết cách tìm lời giải bài toán, dựa theo bản gợi ý của Polya, minh hoạ qua dạng Toán chứng minh trong hình học phẳng.
Từ khóa: 
Bản gợi ý của Polya
chức năng của bài tập toán học
Hình học phẳng
phương pháp kẻ hình phụ
dạng Toán chứng minh.
Tham khảo: 

[1] A. Gray, C. (2018). The Impact of Applying the First Two Steps of Polya’s Four Problem-Solving Steps in an Advanced Mathematics Classroom. (Doctoral dissertation). Retrieved from https:// scholarcommons.sc.edu/etd/5037

[2] Cao Thị Hà, Nguyễn Thị Ánh Tâm. (2024). Các bước để giải bài toán có bối cảnh thực trong dạy học Toán ở trường trung học phổ thông. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, tập 20, số S1. https://doi. org/10.15625/2615-8957/12420110

[3] Đỗ Thị Trinh. (2017). Rèn luyện kĩ năng giải toán cho học sinh phổ thông qua việc vận dụng phép biến hình. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, số 136, tháng 01, tr.63-66.

[4] G. Polya. (2009). Giải bài toán như thế nào (Hồ Thuần - Bùi Tường dịch). NXB Giáo dục Việt Nam.

[5] Lê Thị Hoà Bình. (2014). Phát triển năng lực vận dụng quy trình bốn bước của G. Polya vào giải toán tọa độ trong không gian cho học sinh lớp 12. Luận văn Thạc sĩ (Chuyên ngành Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán), Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

[6] Nguyễn Bá Kim. (2011). Phương pháp dạy học môn Toán. NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.

[7] Phạm Thị Trà My. (2013). Vận dụng bảng gợi ý của G. Polya hướng dẫn học sinh tìm lời giải bài toán về tọa độ trong mặt phẳng. Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên.

[8] Phí Thị Thùy Vân. (2006). Vận dụng quy trình giải toán của G. Polya vào dạy học giải bài tập cho học sinh chuyên Toán. Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 4, tháng 01, tr.36-38.

[9] Theresa Ugonwa Okafor. (2019). Effect of Polya’s problem solving technique on the academic achievement of senior secondary school students in Physics. European J of Physics Education Volume 10 Issue 1 1309-7202. https://eric.ed.gov/?id=EJ1231053

Bài viết cùng số