XÂY DỰNG BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THƠ CÓ YẾU TỐ TƯỢNG TRƯNG, SIÊU THỰC TRONG MÔN NGỮ VĂN LỚP 12

XÂY DỰNG BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THƠ CÓ YẾU TỐ TƯỢNG TRƯNG, SIÊU THỰC TRONG MÔN NGỮ VĂN LỚP 12

Lê Thị Hải Yến haiyenk53spnv@gmail.com Trường Trung học phổ thông Lê Xoay Xã Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Nguyễn Phương Mai* mainp@vnies.edu.vn Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam 101 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt: 
Thơ có yếu tố tượng trưng, siêu thực giữ vị trí quan trọng của thi ca hiện đại trên thế giới và Việt Nam; trong đó, ngôn ngữ, hình ảnh và cấu trúc nghệ thuật không chỉ phản ánh hiện thực mà còn kiến tạo một thế giới khác - thế giới của biểu tượng, của tiềm thức và liên tưởng phi lí. Thơ có yếu tố tượng trưng, siêu thực thể hiện khuynh hướng đổi mới thi pháp, tìm kiếm cái đẹp trong chiều sâu vô thức và thế giới biểu tượng. Tuy nhiên, chính bởi đặc trưng ngôn ngữ giàu sự liên tưởng, cấu trúc phi tuyến tính và ý nghĩa đa tầng nên việc dạy học đọc hiểu loại văn bản thơ này ở trường phổ thông, đặc biệt trong Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn lớp 12 gặp không ít khó khăn. Trên cơ sở đó, nhóm tác giả tập trung nghiên cứu xây dựng bài tập đọc hiểu thơ có yếu tố tượng trưng, siêu thực cho học sinh lớp 12 với mong muốn hỗ trợ giáo viên trong quá trình dạy học đọc hiểu văn bản thơ lớp 12 trong bối cảnh dạy học hiện nay.
Từ khóa: 
Bài tập
thơ
đọc hiểu văn bản thơ
tượng trưng
siêu thực
môn Ngữ văn
Tham khảo: 

[1] André Breton (1924), Manifeste du surréalisme, KRA, Paris.

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018), Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn.

[3] Charles Baudelaire (1857), Les Fleurs du mal (Hoa ác), Poulet-Malassis.

[4] Đỗ Lai Thúy (1994), Mắt thơ, NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.

[5] Hoài Thanh - Hoài Chân (1942), Thi nhân Việt Nam, NXB Vĩnh Thịnh.

[6] Jean Moréas (1886), Manifeste du symbolisme, Paris.

[7] Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi (đồng chủ biên) (2007), Từ điển Thuật ngữ Văn học, NXB Giáo dục, Hà Nội.

[8] Nhiều tác giả (1983), Từ điển Văn học, tập 2, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội.

[9] Nguyễn Thanh Hùng (2009), Dạy học đọc hiểu văn bản Ngữ văn ở trường phổ thông, NXB Giáo dục, Hà Nội.

[10] Trần Đình Sử (2013), Lí luận và phương pháp dạy học văn, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.

Bài viết cùng số