THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ VẤN TÂM LÍ CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN TRẢI NGHIỆM

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TƯ VẤN TÂM LÍ CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM THEO TIẾP CẬN TRẢI NGHIỆM

Trần Thị Bích Diệp ttbdiep@daihocthudo.edu.vn VNIESTrường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt: 
Phát triển năng lực tư vấn tâm lí cho sinh viên sư phạm là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh học sinh phổ thông ngày càng đối mặt với nhiều khó khăn về sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng phát triển năng lực tư vấn tâm lí cho sinh viên sư phạm theo tiếp cận trải nghiệm tại một số cơ sở đào tạo giáo viên ở Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích tài liệu, điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu, quan sát và phân tích sản phẩm học tập. Khảo sát được tiến hành với 923 sinh viên sư phạm, 267 giảng viên/cán bộ quản lí và 158 giáo viên phổ thông tại ba cơ sở đào tạo giáo viên ở miền Bắc Việt Nam. Kết quả cho thấy, các lực lượng khảo sát đều nhận thức được vai trò quan trọng của năng lực tư vấn tâm lí trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên. Nội dung phát triển năng lực này đã được tích hợp bước đầu trong chương trình đào tạo, song quá trình đào tạo vẫn thiên về lí thuyết, trong khi hoạt động thực hành và trải nghiệm nghề nghiệp còn hạn chế, thiếu tính hệ thống.
Từ khóa: 
tư vấn tâm lí
năng lực tư vấn tâm lí
sinh viên sư phạm
tiếp cận trải nghiệm
đào tạo giáo viên.
Tham khảo: 

[1] Beard, C. & Wilson, J. P. (2013). Experiential learning: A handbook for education, training and coaching (3rd ed.). Kogan Page.

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2025). Thông tư số 18/2025/ TT-BGDĐT ngày 15 tháng 9 năm 2025 hướng dẫn về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học.

[3] Bùi Thị Thu Huyền & Hoàng Anh Phước. (2019). Nhu cầu bồi dưỡng năng lực tư vấn tâm lí của giáo viên phổ thông hiện nay. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 64(9), tr.13-24.

[4] Cefai, C., Bartolo, P. A., Cavioni, V. & Downes, P. (2021). Strengthening mental health and wellbeing in schools in Europe: An inclusive whole-school approach. Publications Office of the European Union.

[5] Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.

[6] Gladding, S. T. (2018). Counseling: A comprehensive profession (8th ed.). Pearson.

[7] Graham, A., Phelps, R., Maddison, C. & Fitzgerald, R. (2011). Supporting children’s mental health in schools: Teacher views. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 17(4), pp.479–496. https://doi. org/10.1080/13540602.2011.580525

[8] Jennings, P. A. & Greenberg, M. T. (2009). The prosocial classroom: Teacher social and emotional competence in relation to student and classroom outcomes. Review of Educational Research, 79(1), pp.491-525.

[9] Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.

[10] Minas H, Edington C, La N, Kakuma R. Mental Health in Vietnam. In: Patel V, Minas H, Cohen A, Prince M, editors. Global Mental Health: Principles and Practice. Oxford University Press; 2017. pp.145 161.

[11] Nguyễn Thị Liên, Phan Trọng Ngọ, Nguyễn Thu Trang & Trần Thị Tuyết Mai. (2019). Phát triển năng lực tư vấn tâm lí của giáo viên trung học cơ sở (Đề tài khoa học, mã số SPHN19-01 VNCSP). Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

[12] Nguyễn Văn Bắc, Nguyễn Bá Phu, Hồ Duy Hậu & Đoàn Văn Hóa. (2022). Thực trạng kĩ năng tư vấn tâm lí học đường của cán bộ, giáo viên ở một số trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, tỉnh Thừa Thiên Huế và một số đề xuất. Tạp chí Giáo dục, 22(15), tr.49–54.

[13] Reinke, W. M., Stormont, M., Herman, K. C., Puri, R. & Goel, N. (2011). Supporting children’s mental health in schools: Teacher perceptions of needs, roles, and barriers. School Psychology Quarterly, 26(1), pp.1–13. https://doi.org/10.1037/a0022714

[14] Rothì D. M., Leavey, G. & Best, R. (2008). On the front-line: Teachers as active observers of pupils’ mental health. Teaching and Teacher Education, 24(5), pp.1217–1231. https://doi.org/10.1016/j. tate.2007.09.011

[15] Rychen, D. S. & Salganik, L. H. (2003). Key competencies for a successful life and a well-functioning society. Hogrefe & Huber.

[16] Vigo D, Thornicroft G, Atun R. Estimating the true global burden of mental illness. The Lancet Psychiatry, 2016,3(2), pp.171–178. https://doi. org/10.1016/S2215-0366(15)00505-2

[17] Stormont, M., Reinke, W., Newcomer, L., Marchese, D. & Lewis, C. (2020). Coaching teachers’ use of social emotional practices: A review of the literature. Journal of Positive Behavior Interventions, 22(1), pp.3- 13. https://doi.org/10.1177/1098300719850057

[18] United Nations Children’s Fund (UNICEF). 2022 [cited 2026 Jul 17]. Adolescent mental health and well-being in Viet Nam: The impact of school [Internet]. Available from: https://www.unicef. org/vietnam/media/9776/file/Policy%20brief:%20 Adolescent%20mental%20health%20and%20 well-being%20in%20viet%20nam%20-%20the%20 impact%20of%20school.pdf

[19] Weinert, F. E. (2001). Concept of competence: A conceptual clarification. In D. S. Rychen & L. H. Salganik (Eds.), Defining and selecting key competencies, pp.45–65. Hogrefe & Huber.

Bài viết cùng số