ỨNG DỤNG CÔNG CỤ AI THIẾT KẾ HỌC LIỆU MICROLEARNING TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 5

ỨNG DỤNG CÔNG CỤ AI THIẾT KẾ HỌC LIỆU MICROLEARNING TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 5

Ngô Thị Kim Hoàn ntkhoan@daihocthudo.edu.vn Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Đỗ Thị Ngọc Quỳnh* dtnquynh@daihocthudo.edu.vn Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Mai Thái Hà maithaiha0508@gmail.com Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thị Phương Linh phuonglinhnguyen1408@gmail.com Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Bùi Thị Thùy Linh buithithuylinh251105@gmail.com Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Nguyễn Thị Hiền Mai Hmsunriseth@gmail.com Trường Đại học Thủ đô Hà Nội 98 Dương Quảng Hàm, phường Nghĩa Đô, Hà Nội, Việt Nam
Tóm tắt: 
Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) đang tạo ra những chuyển đổi căn bản trong thiết kế học liệu số, đặc biệt là khi kết hợp với mô hình học tập vi mô (microlearning). Bài viết trình bày nghiên cứu về việc xây dựng quy trình thiết kế tích hợp đa công cụ AI nhằm tạo ra các gói học liệu microlearning chuyên biệt cho môn Lịch sử và Địa lí lớp 5, đáp ứng yêu cầu đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Bằng phương pháp nghiên cứu thiết kế (Design-based Research) kết hợp phân tích nội dung, nghiên cứu đã đề xuất quy trình thực thi gồm ba giai đoạn chính: 1) Thiết kế kịch bản sư phạm dựa trên yêu cầu cần đạt với sự hỗ trợ của AI ngôn ngữ (ChatGPT/Gemini); 2) Sản xuất nội dung đa phương tiện thông qua việc phối hợp đồng bộ các công cụ AI chuyên biệt về hình ảnh, video và âm thanh (Canva AI, Hailuo AI, Vbee); 3) Tích hợp và đóng gói sản phẩm dưới dạng các gói học liệu vi mô tương tác. Kết quả nghiên cứu được minh họa thông qua các bộ học liệu số đa dạng như video microlearning, infographic và quiz tương tác. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp giáo viên tối ưu hóa thời gian, công sức thiết kế mà còn tạo ra nguồn học liệu trực quan, hấp dẫn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh cuối cấp Tiểu học.
Từ khóa: 
Trí tuệ nhân tạo
học tập vi mô
Lịch sử và Địa lí lớp 5
học liệu số
Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Tham khảo: 

[1] Akgun, S. & Greenhow, C. (2022). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2(3), pp.431–440.

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2018). Chương trình Giáo dục phổ thông 2018: Chương trình tổng thể và chương trình môn Lịch sử và Địa lí.

[3] Buchem, I.& Hamelmann, H. (2010). Microlearning: A strategy for ongoing professional development. eLearning Papers, 21(7), pp.1–15.

[4] Chen, E., Wang, D., Xu, L., Cao, C., Fang, X. & Lin, J. (2024). A systematic review on prompt engineering in large language models for k-12 stem education. arXiv Preprint arXiv:2410.11123.

[5] Chu Thị Mai Hương & Nguyễn Thị Thanh Thúy. (2023). Tổ chức dạy học chủ đề Lịch sử và Địa lí cho học sinh ở trường trung học cơ sở thông qua giáo dục STEAM. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, Tập 19, tr.44–48.

[6] Dương Hữu Cẩn. (2021). Chương trình các môn Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Lịch sử và Địa lí ở tiểu học trong Chương trình giáo dục phổ thông mới. Tạp chí Khoa học, Đại học Đồng Tháp, 10(1), tr.20–25.

[7] Dương Hữu Cẩn & Trần Thanh Nguyên. (2020). Phát triển năng lực đặc thù cho học sinh trong dạy học môn Khoa học ở Tiểu học. Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp, 9(4), tr.13–20.

[8] Hồ Thị Thu Hồ, Phạm Đức Thuận, Trịnh Chí Thâm, Nguyễn Đức Toàn, Nguyễn Thị Thuỳ Mỵ & Nguyễn Thị Ngọc Phúc. (2022). Thực trạng và giải pháp cho dạy học môn Lịch sử và Địa lí cấp trung học cơ sở ở tỉnh Cà Mau, theo Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018. Tạp chí Khoa học, Đại học Cần Thơ, 58, tr.76–83.

[9] Hug, T. (2005). Microlearning: A new pedagogical challenge (introductory note).

[10] Hwang, G.-J. & Tu, Y.-F. (2021). Roles and research trends of artificial intelligence in mathematics education: A bibliometric mapping analysis and systematic review. Mathematics, 9(6), pp.584.

[11] Luckin, R. & Holmes, W. (2016). Intelligence unleashed: An argument for AI in education.

[12] Mostrady, A., Sanchez-Lopez, E. & Gonzalez-Sanchez, A. F. (2025). Microlearning and its effectiveness in modern education: A mini review. Acta Pedagogia Asiana, 4(1), pp.33–42.

[13] Trần Minh Tâm. (2019). Tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo. Tạp chí Khoa học, Trường Đại học Văn Lang, 13.

[14] Trần Quang Thuận, Đặng Quốc Phong & Nguyễn Văn Toại. (2024). Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục: Triển vọng và thách thức cho Việt Nam. 2(315).

[15] Zhai, X. (2023). ChatGPT for next generation science learning. XRDS: Crossroads, The ACM Magazine for Students, 29(3), pp.42–46.

Bài viết cùng số